Top 21 # Vật Lý 12 Cấu Tạo Hạt Nhân / 2023 Xem Nhiều Nhất, Mới Nhất 12/2022 # Top Trend | 3mienmoloctrungvang.com

Giáo Án Vật Lý 12 Cơ Bản Tiết 35: Tính Chất Và Cấu Tạo Của Hạt Nhân / 2023

– Nêu được cấu tạo của các hạt nhân.

– Nêu được các đặc trưng cơ bản của prôtôn và nơtrôn.

– Giải thích được kí hiệu của hạt nhân.

– Định nghĩa được khái niệm đồng vị

Tiết: 0 TÍNH CHẤT VÀ CẤU TẠO CỦA HẠT NHÂN I. MỤC TIÊU 1. Kiến thức: – Nêu được cấu tạo của các hạt nhân. – Nêu được các đặc trưng cơ bản của prôtôn và nơtrôn. – Giải thích được kí hiệu của hạt nhân. – Định nghĩa được khái niệm đồng vị. 2. Kĩ năng: 3. Thái độ: II. CHUẨN BỊ 1. Giáo viên: Chuẩn bị một bảng thống kê khối lượng của các hạt nhân. 2. Học sinh: Ôn lại về cấu tạo nguyên tử. III. HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC Hoạt động 1 ( phút): Kiểm tra bài cũ. Hoạt động của GV Hoạt động của HS Kiến thức cơ bản Hoạt động 2 ( phút): Tìm hiểu về cấu tạo hạt nhân Hoạt động của GV Hoạt động của HS Kiến thức cơ bản – Nguyên tử có cấu tạo như thế nào? – Hạt nhân có kích thước như thế nào? (Kích thước nguyên tử 10-9m) – Hạt nhân có cấu tạo như thế nào? – Y/c Hs tham khảo số liệu về khối lượng của prôtôn và nơtrôn từ Sgk. – Z là số thứ tự trong bảng tuần hoàn, ví dụ của hiđrô là 1, cacbon là 6 … – Số nơtrôn được xác định qua A và Z như thế nào? – Hạt nhân của nguyên tố X được kí hiệu như thế nào? – Ví dụ: , , , , ® Tính số nơtrôn trong các hạt nhân trên? – Đồng vị là gì? – Nêu các ví dụ về đồng vị của các nguyên tố. – Cacbon có nhiều đồng vị, trong đó có 2 đồng vị bền là (khoảng 98,89%) và (1,11%), đồng vị có nhiều ứng dụng. – 1 hạt nhân mang điện tích +Ze, các êlectron quay xung quanh hạt nhân. – Rất nhỏ, nhỏ hơn kích thước nguyên tử 104 ¸ 105 lần (10-14 ¸ 10-15m) – Cấu tạo bởi hai loại hạt là prôtôn và nơtrôn (gọi chung là nuclôn) – Số nơtrôn = A – Z. – Kí hiệu của hạt nhân của nguyên tố X: : 0; : 6; : 8; : 37; : 146 – HS đọc Sgk và trả lời. I. Cấu tạo hạt nhân 1. Hạt nhân tích điện dương +Ze (Z là số thứ tự trong bảng tuần hoàn). – Kích thước hạt nhân rất nhỏ, nhỏ hơn kích thước nguyên tử 104 ¸ 105 lần. 2. Cấu tạo hạt nhân – Hạt nhân được tạo thành bởi các nuclôn. + Prôtôn (p), điện tích (+e) + Nơtrôn (n), không mang điện. – Số prôtôn trong hạt nhân bằng Z (nguyên tử số) – Tổng số nuclôn trong hạt nhân kí hiệu A (số khối). – Số nơtrôn trong hạt nhân là A – Z. 3. Kí hiệu hạt nhân – Hạt nhân của nguyên tố X được kí hiệu: – Kí hiệu này vẫn được dùng cho các hạt sơ cấp: , , . 4. Đồng vị – Các hạt nhân đồng vị là những hạt nhân có cùng số Z, khác nhau số A. – Ví dụ: hiđrô có 3 đồng vị a. Hiđrô thường (99,99%) b. Hiđrô nặng , còn gọi là đơ tê ri (0,015%) c. Hiđrô siêu nặng , còn gọi là triti , không bền, thời gian sống khoảng 10 năm. Hoạt động 3 ( phút): Tìm hiểu khối lượng hạt nhân Hoạt động của GV Hoạt động của HS Kiến thức cơ bản – Các hạt nhân có khối lượng rất lớn so với khối lượng của êlectron ® khối lượng nguyên tử tập trung gần như toàn bộ ở hạt nhân. – Để tiện tính toán ® định nghĩa một đơn vị khối lượng mới ® đơn vị khối lượng nguyên tử. – Theo Anh-xtanh, một vật có năng lượng thì cũng có khối lượng và ngược lại. – Dựa vào hệ thức Anh-xtanh ® tính năng lượng của 1u? – Lưu ý: 1J = 1,6.10-19J – HS ghi nhận khối lượng nguyên tử. – HS ghi nhận mỗi liên hệ giữa E và m. E = uc2 = 1,66055.10-27(3.108)2 J = 931,5MeV II. Khối lượng hạt nhân 1. Đơn vị khối lượng hạt nhân – Đơn vị u có giá trị bằng 1/12 khối lượng nguyên tử của đồng vị . 1u = 1,6055.10-27kg 2. Khối lượng và năng lượng hạt nhân – Theo Anh-xtanh, năng lượng E và khối lượng m tương ứng của cùng một vật luôn luôn tồn tại đồng thời và tỉ lệ với nhau, hệ số tỉ lệ là c2. E = mc2 c: vận tốc ánh sáng trong chân không (c = 3.108m/s). 1uc2 = 931,5MeV ® 1u = 931,5MeV/c2 MeV/c2 được coi là 1 đơn vị khối lượng hạt nhân. – Chú ý quan trọng: + Một vật có khối lượng m0 khi ở trạng thái nghỉ thì khi chuyển động với vận tốc v, khối lượng sẽ tăng lên thành m với Trong đó m0: khối lượng nghỉ và m là khối lượng động. + Năng lượng toàn phần: Trong đó: E0 = m0c2 gọi là năng lượng nghỉ. E – E0 = (m – m0)c2 chính là động năng của vật. Hoạt động 4 ( phút): Hoạt động của GV Hoạt động của HS Kiến thức cơ bản Hoạt động 5 ( phút): Hoạt động của GV Hoạt động của HS Kiến thức cơ bản Hoạt động 6 ( phút): Giao nhiệm vụ về nhà. Hoạt động của GV Hoạt động của HS Kiến thức cơ bản – Nêu câu hỏi và bài tập về nhà. – Yêu cầu: HS chuẩn bị bài sau. – Ghi câu hỏi và bài tập về nhà. – Ghi những chuẩn bị cho bài sau. IV. RÚT KINH NGHIỆM

Giải Vật Lí 12 Bài 35: Tính Chất Và Cấu Tạo Hạt Nhân / 2023

1. Cấu tạo hạt nhân

2. Đồng vị

II. Khối lượng hạt nhân

2. Khối lượng và năng lượng

Nếu tưởng tượng kích thước nguyên tử to như một căn phòng kích thước ( 10 x 10 x 10 )m thì hạt nhân có thể so sánh với vật nào?

Bài giải:

Nếu tưởng tượng kích thước nguyên tử to như một căn phòng kích thước ( 10 x 10 x 10 )m hay tượng kích thước của nó là: 10.10.10 = 10 3 m.

Mà kích thước của hạt nhân hơn kích thước của nguyên tử khoảng 10 4 ÷ 10 5 lần.

Vậy hạt nhân có thể so sánh với hạt bụi.

Tính 1 MeV/c 2 ra đơn vị kilogam.

Bài giải:

Từ đơn vị MeV/c 2 đổi ra đơn vị kilogam sẽ đổi thông qua đơn vị u.

Ta có: 1 MeV/c 2 =$frac{1}{931,5}u$

Mà 1u = 1,66055.10-27 kg.

Nên: 1 MeV/c 2 =$frac{1}{931,5}u$= $frac{1,66055.10^{-27}}{931,5}kg$=1,78.10-30 kg

Trong các câu sau, câu nào đúng? Câu nào sai?

1. Kích thước hạt nhân tỉ lệ với số nuclôn A.

2. Các hạt nhân đồng vị có cùng số proton.

3. Các hạt nhân đồng vị có cùng số nuclon.

4. Điện tích hạt nhân tỉ lệ với số proton.

5. Một hạt nhân có khối lượng 1u thì sẽ có năng lượng tương ứng 931,5 MeV.

Các hạt nhân có cùng số A và khác số Z được gọi là các hạt nhân đồng khối, ví dụ:

$_{13}^{36}textrm{S}$;$_{18}^{36}textrm{Ar}$.

So sánh:

1. Khối lượng.

2. Điện tích.

của hai hạt nhân đồng chất.

Xác định khối lượng tính ra u của hạt nhân $_{6}^{12}textrm{C}$.

Bài giải:

Nguyên tử $_{6}^{12}textrm{C}$ bao gồm hạt nhân và lớp e.

Nên khối lượng hạt nhân chính bằng khối lượng nguyên tử trừ đi khối lượng electron.

Trong nguyên tử $_{6}^{12}textrm{C}$ có số Z = 6 mà số Z = E =6 nên khối lượng của electron bằng: m e = 6.5,486.10-4 u.

Từ đó, khối lượng hạt nhân $_{6}^{12}textrm{C}$ là:

12 – 6.5,486.10-4 = 11,99670 u

Chọn câu đúng.

Tính chất hóa học của một nguyên tử phụ thuộc:

A. nguyên tử số

B. số khối

C. khối lượng nguyên tử

D. Số các đồng vị.

Chọn câu đúng

Các đồng vị của cùng một nguyên tố có cùng:

A. số proton

B. Số nơtron

C. Số nuclôn

D. Khối lượng nguyên tử.

Số nuclon $_{13}^{27}textrm{Al}$ trong là bao nhiêu?

A. 13

B. 14

C. 27

D. 40

Số nơtron trong hạt nhân $_{13}^{27}textrm{Al}$ là bao nhiêu?

A. 13

B. 14

C. 27

D. 40

Bài giải:

Chọn B.

Có số khối A = 27, số proton Z = 13.

Số nơtron: N = A – Z = 27 – 13 = 14.

Ebook Vật Lý Hạt Nhân Hiện Đại (Phần I: Cấu Trúc Hạt Nhân): Phần 1 / 2023

ViÖn n¨ng l­îng nguyªn tö ViÖt Nam

§µo TiÕn Khoa

vËt lý h¹t nh©n hiÖn ®¹i PhÇn I: CÊu tróc h¹t nh©n

Nhµ xuÊt b¶n Khoa Häc vµ Kü ThuËt Hµ Néi – 2010

Tñ s¸ch chuyªn kh¶o vµ gi¸o tr×nh ®µo t¹o

ViÖn N¨ng l­îng Nguyªn tö ViÖt Nam

vËt lý h¹t nh©n hiÖn ®¹i PhÇn I: CÊu tróc h¹t nh©n

T¸c gi¶: PGS. TS. §µo TiÕn Khoa ChÞu tr¸ch nhiÖm xuÊt b¶n: TS. Ph¹m V¨n DiÔn Biªn tËp: ThS. NguyÔn Huy TiÕn Tr×nh bµy b×a: Xu©n Dòng Nhµ xuÊt b¶n Khoa häc vµ Kü thuËt

70 TrÇn H­ng §¹o – Hµ Néi

In 300 cuèn, khæ 19 x 27 cm t¹i X­ëng in NXB V¨n hãa D©n téc.

Sè §KKHXB: 215-2010/CXB/18-17/KHKT, cÊp ngµy 5/3/2010.

QuyÕt ®Þnh xuÊt b¶n sè: 65/Q§XB – NXBKHKT – 5/5/2010.

In xong vµ nép l­u chiÓu Quý II/2010.

2

Lêi nãi ®Çu

VËt lý h¹t nh©n (VLHN), mét trong nh÷ng chuyªn ngµnh c¬ së vµ truyÒn thèng nhÊt cña vËt lý hiÖn ®¹i, lµ mét m”n häc chÝnh ®­îc d¹y ngay tõ n¨m häc thø hai hoÆc thø ba cho sinh viªn khoa vËt lý cña phÇn lín c¸c tr­êng ®¹i häc tæng hîp, ®¹i häc b¸ch khoa… trªn thÕ giíi. Kh¸c víi nhiÒu chuyªn ngµnh khoa häc, VLHN cã mét vai trß rÊt ®Æc biÖt trong lÞch sö nh©n lo¹i nhê nh÷ng øng dông cña VLHN trong x©y dùng vµ ph¸t triÓn c”ng nghÖ ®iÖn h¹t nh©n (còng nh­ c”ng nghÖ vò khÝ h¹t nh©n cña mét sè c­êng quèc lín). Tõ cuèi thÕ kû 20 cho ®Õn nay, víi sù ph¸t triÓn m¹nh mÏ cña c”ng nghÖ kü thuËt h¹t nh©n trong nhiÒu lÜnh vùc kh¸c nhau cña y tÕ, c”ng nghiÖp, n”ng nghiÖp… viÖc gi¶ng d¹y VLHN ®· ®­îc lan réng sang nhiÒu c¬ së ®µo t¹o cña kh”ng Ýt c¸c ®¹i häc y, c”ng nghiÖp, n”ng nghiÖp… trªn thÕ giíi. T¹i ViÖt Nam, VLHN còng lµ mét m”n d¹y truyÒn thèng cña c¸c khoa vËt lý c¸c tr­êng ®¹i häc lín tõ vµi thËp kû nay. Tuy nhiªn, do nh÷ng lý do kh¸ch quan vµ chñ quan kh¸c nhau, cho ®Õn nay chóng ta vÉn thiÕu mét bé s¸ch gi¸o tr×nh vµ s¸ch chuyªn kh¶o chuÈn cho ®µo t¹o ®¹i häc vµ sau ®¹i häc còng nh­ nghiªn cøu trong lÜnh vùc VLHN. Lµ mét nhµ khoa häc víi gÇn 30 n¨m c”ng t¸c nghiªn cøu vµ ®µo t¹o trong lÜnh vùc VLHN, t¸c gi¶ ®· viÕt cuèn s¸ch nµy dùa trªn nh÷ng kiÕn thøc, kinh nghiÖm cña chÝnh b¶n th©n víi mong muèn ®­îc ®ãng gãp cïng c¸c ®ång nghiÖp x©y dùng mét tñ s¸ch chuÈn vÒ VLHN hiÖn ®¹i cho c¸c ®äc gi¶ ViÖt, ®Æc biÖt cho c¸c sinh viªn khoa vËt lý t¹i c¸c tr­êng ®¹i häc còng nh­ c¸c nhµ nghiªn cøu trÎ trong c¸c lÜnh vùc kh¸c nhau cña khoa häc h¹t nh©n ë ViÖt Nam. S¸ch nµy ®­îc xuÊt b¶n nh­ phÇn thø nhÊt cña bé s¸ch vÒ VLHN hiÖn ®¹i vµ giíi thiÖu víi b¹n ®äc mét c¸ch hÖ thèng c¸c kiÕn thøc c¬ b¶n tèi thiÓu vÒ

cÊu tróc h¹t nh©n,

mét lÜnh vùc rÊt thiÕt

yÕu cña VLHN. Nh÷ng hiÓu biÕt vÒ cÊu tróc h¹t nh©n lµ c¬ së cÇn thiÕt gióp ta n¾m ®­îc b¶n chÊt vËt lý cña c¸c qu¸ tr×nh ph¶n øng, ph©n r· vµ t­¬ng t¸c

3

cña h¹t nh©n. PhÇn thø hai cña bé s¸ch nµy t¸c gi¶ sÏ giíi thiÖu víi b¹n ®äc, trong mét phong c¸ch tr×nh bµy t­¬ng tù, c¸c kiÕn thøc c¬ b¶n vÒ h¹t nh©n

ph¶n øng

mµ b¹n ®äc cã thÓ hiÓu ®­îc mét c¸ch hÖ thèng sau khi ®· ®­îc

lµm quen víi néi dung cña phÇn thø nhÊt. Víi nhu cÇu héi nhËp quèc tÕ ngµy cµng cao, tiÕng Anh ®· trë thµnh mét c”ng cô kh”ng thÓ thiÕu ®­îc ®èi víi c¸c c”ng t¸c gi¶ng d¹y vµ nghiªn cøu trong mäi lÜnh vùc. §Ó gãp phÇn gióp b¹n ®äc trong viÖc sö dông nh÷ng nguån tµi liÖu tham kh¶o quèc tÕ trong lÜnh vùc VLHN, t¸c gi¶ ®· cè g¾ng giíi thiÖu tªn c¸c nguyªn tè, ®ång vÞ h¹t nh©n b”ng tiÕng Anh còng nh­ tõ dïng t­¬ng ®­¬ng trong tiÕng Anh cña ®a sè chuyªn tõ th­êng gÆp trong VLHN (ë trong ngoÆc ®¬n ngay sau ®ã). Ngoµi ra, ®”i dßng giíi thiÖu ng¾n gän vÒ c¸c nhµ VLHN quèc tÕ ®­îc nh¾c ®Õn trong s¸ch nµy còng ®­îc ®­a vµo néi dung cña s¸ch ®Ó gióp b¹n ®äc biÕt qua lÞch sö VLHN còng nh­ cã ®­îc lßng t”n kÝnh cÇn thiÕt ®èi víi nh÷ng tªn tuæi lín nµy. MÆc dï VLHN rÊt khã d¹y vµ hiÓu ®­îc khi ch­a cã nh÷ng kiÕn thøc c¬ b¶n vÒ ®iÖn ®éng lùc häc, vËt lý nguyªn tö vµ c¬ häc l­îng tö, ch­¬ng 1 cña s¸ch nµy ®­îc viÕt b”ng mét ng”n ng÷ ®¬n gi¶n ®Ó giíi thiÖu ng¾n gän nh­ng xóc tÝch vÒ c¸c tÝnh chÊt vËt lý ®Æc tr­ng cña h¹t nh©n mµ cã thÓ hiÓu ®­îc ®èi víi c¸c b¹n ®äc míi chØ häc qua nh÷ng kiÕn thøc c¬ së cña vËt lý ®¹i c­¬ng. Do ®ã, ch­¬ng 1 cã thÓ ®­îc dïng ®Ó häc còng nh­ tham kh¶o trong c¸c gi¸o tr×nh VLHN ®¹i c­¬ng ë c¸c tr­êng ®¹i häc. Trong c¸c nguån s¸ch tham kh¶o quèc tÕ cã rÊt nhiÒu gi¸o tr×nh hay cã thÓ ®­îc dïng cïng víi s¸ch nµy trong häc tËp vµ gi¶ng d¹y VLHN ®¹i c­¬ng. T¸c gi¶ ®· chän läc vµ giíi thiÖu víi b¹n ®äc mét sè tªn s¸ch cô thÓ [1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11] trong phÇn tµi liÖu tham kh¶o. §Æc biÖt, mét nguån gi¸o tr×nh tiÕng ViÖt mµ cã thÓ ®­îc tham kh¶o vµ bæ sung cho mét sè néi dung cña ch­¬ng 1 lµ gi¸o tr×nh VLHN cña t¸c gi¶ Ng” Quang Huy [12]. Do t­¬ng t¸c vËt lý bao trïm trong VLHN lµ t­¬ng t¸c m¹nh, víi b¶n chÊt

4

vËt lý rÊt kh¸c víi t­¬ng t¸c ®iÖn tõ ®Æc tr­ng cho vËt lý nguyªn tö vµ vËt lý chÊt r¾n, toµn bé ch­¬ng 2 ®­îc dµnh ®Ó giíi thiÖu nh÷ng tÝnh chÊt c¬ b¶n nhÊt cña t­¬ng t¸c m¹nh gi÷a c¸c nucleon, h¹t thµnh phÇn cÊu tróc lªn h¹t nh©n. B¶n chÊt vËt lý cña t­¬ng t¸c gi÷a hai nucleon chØ cã thÓ hiÓu ®­îc trªn c¬ së c¸c kiÕn thøc tèi thiÓu vÒ ®èi xøng trong vËt lý vi m” nªn b¹n ®äc cÇn tham kh¶o thªm phÇn phô lôc 4.1 cña ch­¬ng 4 trong khi ®äc ch­¬ng 2. Ngoµi ra, cÊu tróc cña deuteron vµ bµi to¸n t¸n x¹ gi÷a hai nucleon còng ®­îc giíi thiÖu trong ch­¬ng 2 ®Ó minh häa cô thÓ t­¬ng t¸c nucleon-nucleon. Ch­¬ng 3 lµ néi dung chÝnh cña s¸ch nµy vµ giíi thiÖu ng¾n gän, nh­ng xóc tÝch vµ ®Çy ®ñ, nh÷ng kiÕn thøc c¬ b¶n vÒ cÊu tróc h¹t nh©n. Do cÊu tróc h¹t nh©n lµ lÜnh vùc ®­îc nghiªn cøu chñ yÕu cña VLHN c¬ b¶n, t¸c gi¶ ®· cè g¾ng nh©n dÞp nµy cËp nhËt b¹n ®äc víi mét sè néi dung míi cña cÊu tróc h¹t nh©n, ®Æc biÖt lµ nh÷ng hiÖu øng cÊu tróc míi xuÊt hiÖn trong c¸c h¹t nh©n kh”ng bÒn víi thêi gian sèng rÊt ng¾n mµ Ýt ®­îc bµn ®Õn trong c¸c gi¸o tr×nh truyÒn thèng cña VLHN kÓ trªn. Néi dung chÝnh cña ch­¬ng 3 ®­îc t¸c gi¶ x©y dùng dùa trªn c¸c bµi gi¶ng cña m×nh cho sinh viªn cao häc chuyªn ngµnh VLHN cña Khoa VËt lý, Tr­êng §HKHTN Hµ Néi trong 6 n¨m võa qua (2003-2008) vµ ®­îc bè côc theo thø tù truyÒn thèng cña ®a sè s¸ch chuyªn kh¶o quèc tÕ vÒ cÊu tróc h¹t nh©n [13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25]. T¸c gi¶ ®· cè g¾ng giíi thiÖu theo mét phong c¸ch riªng c¸c mÉu cÊu tróc h¹t nh©n, víi c¸c c”ng thøc to¸n häc ®­îc ®­a vµo theo logic tr×nh bµy b¶n chÊt vËt lý cña c¸c mÉu cÊu tróc kh¸c nhau (®”i khi cã h­íng dÉn chøng minh ng¾n gän). Tuy nhiªn, nh÷ng c”ng thøc chi tiÕt r­êm rµ vµ khã hiÓu ®· ®­îc bá qua ®Ó b¹n ®äc cã thÓ theo râi ®­îc néi dung trong tõng tr­êng hîp mµ kh”ng bÞ bèi rèi bëi d¹ng t­êng minh cña nh÷ng c”ng thøc to¸n phøc t¹p. Ngoµi ra, cïng víi nh÷ng kiÕn thøc c¬ b¶n t¸c gi¶ còng ®· m¹nh d¹n ®­a vµo ch­¬ng 3 mét sè kÕt qu¶ nghiªn cøu míi trong lÜnh vùc cÊu tróc h¹t nh©n (kÓ c¶ nh÷ng kÕt qu¶ cña t¸c gi¶ vµ céng sù) ®Ó cho b¹n ®äc cã thÓ c¶m nhËn ®­îc ®éng lùc ph¸t

5

Giáo Án Vật Lý 12 / 2023

– Phát biểu được hai tiên đề của Bo về cấu tạo nguyên tử.

– Giải thích được tại sao quang phổ phát xạ và hấp thụ của nguyên tử hiđrô lại là quang phổ vạch.

1. Giáo viên: Hình vẽ các quỹ đạo của êlectron trong nguyên tử hiđrô trên giấy khổ lớn.

2. Học sinh: Ôn lại cấu tạo nguyên tử đã học trong Sgk Hoá học lớp 10.

Tiết: 0 MẪU NGUYÊN TỬ BO I. MỤC TIÊU 1. Kiến thức: - Trình bày được mẫu nguyên tử Bo. - Phát biểu được hai tiên đề của Bo về cấu tạo nguyên tử. - Giải thích được tại sao quang phổ phát xạ và hấp thụ của nguyên tử hiđrô lại là quang phổ vạch. 2. Kĩ năng: 3. Thái độ: II. CHUẨN BỊ 1. Giáo viên: Hình vẽ các quỹ đạo của êlectron trong nguyên tử hiđrô trên giấy khổ lớn. 2. Học sinh: Ôn lại cấu tạo nguyên tử đã học trong Sgk Hoá học lớp 10. III. HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC Hoạt động 1 ( phút): Kiểm tra bài cũ. Hoạt động của GV Hoạt động của HS Kiến thức cơ bản Hoạt động 2 ( phút): Tìm hiểu mô hình hành tinh nguyên tử Hoạt động của GV Hoạt động của HS Kiến thức cơ bản - Giới thiệu về mẫu hành tinh nguyên tử của Rơ-dơ-pho (1911). Tuy vậy, không giải thích được tính bền vững của các nguyên tử và sự tạo thành quang phổ vạch của các nguyên tử. - Trình bày mẫu hành tinh nguyên tử của Rơ-dơ-pho. - Ở tâm nguyên tử có 1 hạt nhân mang điện tích dương. + Xung quanh hạt nhân có các êlectron chuyển động trên những quỹ đạo tròn hoặc elip. + Khối lượng của nguyên tử hầu như tập trung ở hạt nhân. + Qhn = Sqe ® nguyên tử trung hoà điện. I. Mô hình hành tinh nguyên tử - Mẫu nguyên tử Bo bao gồm mô hình hành tinh nguyên tử và hai tiên đề của Bo. Hoạt động 3 ( phút): Tìm hiều các tiên đề của Bo về cấu tạo nguyên tử Hoạt động của GV Hoạt động của HS Kiến thức cơ bản - Y/c HS đọc Sgk và trình bày hai tiên đề của Bo - Năng lượng nguyên tử ở đây gồm Wđ của êlectron và thế năng tương tác tĩnh điện giữa êlectron và hạt nhân. - Bình thường nguyên tử ở trạng thái dừng có năng lượng thấp nhất: trạng thái cơ bản. - Khi hấp thụ năng lượng ® quỹ đạo có năng lượng cao hơn: trạng thái kích thích. - Trạng thái có năng lượng càng cao thì càng kém bền vững. Thời gian sống trung bình của nguyên tử ở trạng thái kích thích (cỡ 10-8s). Sau đó nó chuyển về trạng thái có năng lượng thấp hơn, cuối cùng về trạng thái cơ bản. - Tiên đề này cho thấy: Nếu một chất hấp thụ được ánh sáng có bước sóng nào thì cũng có thể phát ra ánh sáng có bước sóng ấy. - Nếu phôtôn có năng lượng lớn hơn hiệu En - Em thì nguyên tử có hấp thụ được không? - HS đọc Sgk ghi nhận các tiên đề của Bo và để trình bày. - Không hấp thụ được. II. Các tiên đề của Bo về cấu tạo nguyên tử 1. Tiên đề về các trạng thái dừng - Nguyên tử chỉ tồn tại trong 1 số trạng thái có năng lượng xác định, gọi là các trạng thái dừng. Khi ở trong các trạng thái dừng thì nguyên tử không bức xạ. - Trong các trạng thái dừng của nguyên tử, êlectron chỉ chuyển động trên những quỹ đạo có bán kính hoàn toàn xác định gọi là quỹ đạo dừng. - Đối với nguyên tử hiđrô rn = n2r0 r0 = 5,3.10-11m gọi là bán kính Bo. 2. Tiên đề về sự bức xạ và hấp thụ năng lượng của nguyên tử - Khi nguyên tử chuyển từ trạng thái dừng có năng lượng (En) sang trạng thái dừng có năng lượng thấp hơn (Em) thì nó phát ra 1 phôtôn có năng lượng đúng bằng hiệu En - Em: e = hfnm = En - Em - Ngược lại, nếu nguyên tử đang ở trạng thái dừng có năng lượng Em thấp hơn mà hấp thụ được 1 phôtôn có năng lượng đúng bằng hiệu En - Em thì nó chuyển lên trạng thái dừng có năng lượng cao hơn En. Hoạt động 4 ( phút): Hoạt động của GV Hoạt động của HS Kiến thức cơ bản Hoạt động 5 ( phút): Hoạt động của GV Hoạt động của HS Kiến thức cơ bản Hoạt động 6 ( phút): Giao nhiệm vụ về nhà. Hoạt động của GV Hoạt động của HS Kiến thức cơ bản - Nêu câu hỏi và bài tập về nhà. - Yêu cầu: HS chuẩn bị bài sau. - Ghi câu hỏi và bài tập về nhà. - Ghi những chuẩn bị cho bài sau. IV. RÚT KINH NGHIỆM