Xem Nhiều 11/2022 #️ Tự Giác Thực Hiện Trách Nhiệm Cá Nhân Với Cộng Đồng / 2023 # Top 12 Trend | 3mienmoloctrungvang.com

Xem Nhiều 11/2022 # Tự Giác Thực Hiện Trách Nhiệm Cá Nhân Với Cộng Đồng / 2023 # Top 12 Trend

Cập nhật thông tin chi tiết về Tự Giác Thực Hiện Trách Nhiệm Cá Nhân Với Cộng Đồng / 2023 mới nhất trên website 3mienmoloctrungvang.com. Hy vọng nội dung bài viết sẽ đáp ứng được nhu cầu của bạn, chúng tôi sẽ thường xuyên cập nhật mới nội dung để bạn nhận được thông tin nhanh chóng và chính xác nhất.

(ĐHVO). Trong cuộc sống, thái độ ứng xử của mỗi cá nhân có mối quan hệ chặt chẽ với cộng đồng. Xã hội phát triển con người mới tồn tại và có cuộc sống bình yên, hạnh phúc. Vì vậy, tự giác thực hiện trách nhiệm với mình, với gia đình và cộng đồng xã hội là bổn phận, nghĩa vụ của mỗi người. Xây dựng, bảo vệ những giá trị chung, sự an toàn của cộng đồng chính là bảo vệ lợi ích của cá nhân và gia đình mình.

Tự giác là làm việc gì cũng tự mình hiểu mà làm, không cần người khác nhắc nhở, đốc thúc. Người tự giác là người hiểu rõ trách nhiệm, vai trò vị trí và quyền lợi của mình trong gia đình, tổ chức hay cộng đồng xã hội. Tự giác không phải là kỹ năng bẩm sinh tự nhiên, mà nó đòi hỏi phải có quá trình giáo dục, học tập, rèn luyện. Như vậy, tự giác là sự kết hợp từ phía bản thân và phía bên ngoài, nó biểu hiện ở nhiều góc độ, trong ý nhĩ, hành động, trong ứng xử với chính mình và với người xung quanh. Tự giác phải trải qua một quá trình giáo dục lâu dài, liên tục, đây là một hình thức rèn luyện bản thân có chọn lọc, tạo nên những thói quen trở thành ý thức trong cách nghĩ và hành vi của con người, phù hợp với yêu cầu chung, nhằm mục đích nâng cao giá trị của bản thân và hướng đến xây dựng xã hội tiến bộ, văn minh. Một xã hội văn minh đòi hỏi mỗi cá nhân phải có ý thức tự giác theo cái đúng ở mọi lúc, mọi nơi kể cả trong gia đình hay nơi công cộng. Vấn đề là làm thế nào để mọi người tự giác. có thể nói, có hai yếu tố quyết định sự tự giác của cá nhân là giáo dục và môi trường xã hội. Tự giác có thể học tập được, nó được hình thành từ trong gia đình, rồi đến nhà trường, cộng đồng xã hội. Một đứa trẻ từ trẻ từ khi con nhỏ đã được ông bà, cha mẹ, anh chị dạy dỗ việc ăn, ngủ, học hành, vệ sinh, lễ phép, giúp đỡ người có hoàn cảnh khó khăn… biết làm những việc có ích cho gia đình và xã hội phù hợp với lứa tuổi, lớn lên được nhà trường, xã hội, cơ quan, đoàn thể tiếp tục dạy những điều đó, thì chắc chắn sẽ hình thành một công dân có ý thức tự giác, biết yêu thương gia đình, có trách nhiệm với Tổ quốc. Cùng với việc dậy dỗ, học tập để con người tự giác, cũng cần phải có một xã hội tiến bộ để sự tự giác của cá nhân phát triển.. Hiện nay, các bậc phụ huynh cũng rất lúng túng khi dạy con, cháu mình tự giác. Bởi khi các cháu ra ngoài nhiều khi phải chứng kiến việc người lớn không tự giác, các hành vi chen lấn, xô đẩy, không thực hiện vệ sinh chung, không tôn trọng người khác… Rất nhiều trường hợp tắc đường và xảy ra tai nạn, lại do chính lỗi của người tham gia giao thông vì thiếu ý thức tự giác, chen lấn, không nhường đường, vượt đèn đỏ, phóng nhanh, vượt ẩu hoặc sử dụng rượu bia, chất kích thích… Nhiều khi chỉ vì hành vi thiếu tự giác, thiếu trách nhiệm với xã hội mà con người đã gây ra thiệt hại không chỉ với cá nhân mình, mà còn ảnh hưởng đến cả cộng đồng.

Trong thời gian đại dịch covid-19 vừa qua, chúng ta được chứng kiến rất nhiều trường hợp vì thiếu trách nhiệm, mà cá nhân đã gây ra thiệt hại khôn lường cả về tinh thần và vật chất cho xã hội. Có lẽ, còn rất lâu người Việt Nam mới quên cái đêm ngày 06/3/2020, một cô gái 26 tuổi, trú tại phố Trúc Bạch, Hà Nội, đi từ vùng có dịch ở nước ngoài về nhưng không tự giác khai báo để cách ly được phát hiện dương tính với SARS-coV-2. Khó có thể thống kê những thiệt hại về kinh tế và công sức của hàng vạn người do trường hợp này gây ra. Đó là chưa nói đến sự an nguy của cộng đồng và sự xáo trộn xã hội, khi có thêm nhiều người lây nhiễm mắc cOVID-19 từ hành vi vô tình “gieo rắc virus” của bệnh nhân thứ 17, nếu như chúng ta không thực hiện các biện pháp phòng chống kịp thời, quyết liệt. Cũng trong thời gian này, nhiều người không tự giác thực hiện các khuyến cáo của cơ quan chức năng về phòng chống dịch, thiếu trách nhiệm với xã hội, có trường hợp còn chống đối người thi hành công vụ. Một số người lại có những hành vi làm nguy hại cho cộng đồng, bằng việc đua xe, hay tung những tin giật gân trên mạng xã hội, chỉ vì thói ích kỷ để thu hút sự chú ý của nhiều người. Nguy hiểm hơn những tin đồn thất thiệt, tin giả trên mạng với tốc độ lây lan nhanh chóng, mà người ta gọi là “virut” độc hại, cũng nguy hiểm không kém dịch bệnh và đôi khi chính những dòng chữ vô cảm ấy, còn trở thành tội ác đối với đồng loại. Đã có những tổ chức, cá nhân lợi dụng tình hình dịch bệnh mà găm hàng, tăng giá trục lợi và có những hành xử thiếu tình người, thậm trí còn sản xuất thiết bị y tế giả, hàng kém chất lượng thu lợi bất chính và gây nguy hại cho người sử dụng. Đặc biệt, còn có những kẻ lợi dụng dịch bệnh để trục lợi, ngang nhiên chiếm đoạt tài sản của nhà nước, của đồng bào mình để chia nhau… Tuy nhiên, đó chỉ là những số ít và đã bị xã hội lên án, pháp luật sẽ nghiêm trị làm bài học cảnh tỉnh cho người người vô cảm, thiếu ý thức trách nhiệm trước đồng loại. Cái tốt, cái thiện luôn ở vị trí thượng phong, để những người ích kỷ, định làm điều xấu xa phải tự thấy ái ngại, xấu hổ mà dừng lại.

Trong cuộc chiến chống dịch vừa qua chúng ta đã được chứng kiến tinh thần tự giác của người Việt Nam. Đó là các chiến sĩ ngành y, quân đội, công an…; cùng với đó là những bác sỹ, điều dưỡng đã nghỉ hưu; là thanh niên, sinh viên, học sinh tình nguyện làm nhiệm vụ dập dịch trên tuyến đầu. Từ cụ già tới các em nhỏ đã có muôn vàn những hành động rất đẹp, hết sức ý nghĩa; nhiều doanh nghiệp lớn đã đóng góp hàng ngàn tỉ đồng gánh vác, sẻ chia cùng chính phủ; các doanh nghiệp nhỏ và vừa giữa lúc kinh tế khó khăn vẫn lo ít nhiều cho người lao động. Hàng triệu xuất ăn miễn phí, hàng chục cây ATM gạo, hàng vạn chiếc khẩu trang, trang thiết bị chống dịch… của các nhà hảo tâm trên khắp mọi miền đất nước, đã “đồng cam cộng khổ” cùng nhau chia sẻ khó khăn làm xúc động lòng người. các nhà báo, nhà thơ, văn nghệ sỹ đã tích cực viết bài, sáng tác những tác phẩm nghệ thuật…Những bài hát với giai điệu hào hùng vang lên khắp mọi nơi cổ vũ, động viên tinh thần cho cuộc chiến.

Trần Chương

Trách Nhiệm Cá Nhân Và Lợi Ích Cộng Đồng! / 2023

(HNMCT) – Cuối tuần trước, khi người dân cả nước khấp khởi chờ đợi thời điểm công bố Việt Nam hết dịch Covid-19 thì thông tin một cô gái trở về từ vùng có dịch nhưng không tự giác khai báo y tế, thực hiện cách ly, rồi phát bệnh dẫn tới sự xuất hiện liên tục các ca nhiễm mới tại Việt Nam, thực sự đã gây “sốc” cho cộng đồng.

Trước đó một thời gian, truyền thông đã đưa tin một cô gái khác trở về từ vùng dịch ở Hàn Quốc nhưng tự giác khai báo y tế, tình nguyện cách ly, thậm chí bày tỏ một thái độ lạc quan, tích cực về cuộc sống tại khu vực cách ly.

Tại sao cùng một sự việc lại có sự ứng xử khác nhau như vậy?

Không phân biệt giới tính, trình độ học vấn, vị trí xã hội, văn hóa ứng xử của mỗi cá nhân sẽ quyết định hành vi của cá nhân đó, đặc biệt trước sự cân nhắc giữa lợi ích bản thân trong lợi ích cộng đồng.

Có thể thấy, việc cô gái chọn cách giấu thông tin, khai báo không trung thực đã lo đến lợi ích trước mắt của mình hơn là lợi ích của những người xung quanh, lợi ích của cộng đồng trong một tình huống đặc biệt: Cả xã hội chung tay chống dịch. Chưa nói đến luật pháp, ở góc độ đạo đức và văn hóa ứng xử, hành vi trên rõ ràng đã vi phạm chuẩn mực chung và bị cộng đồng lên án mạnh mẽ.

Không chỉ ở Việt Nam, những ngày gần đây, nhiều quốc gia, vùng lãnh thổ liên tục tuyên bố sẽ xử lý nghiêm các trường hợp gian dối trong khai báo y tế, phòng chống dịch Covid-19. Tại Liên bang Nga, người trở về từ các vùng có dịch mà không tự cách ly có thể chịu mức án tới 5 năm tù. Còn ở Singapore, các cá nhân vi phạm Đạo luật phòng chống bệnh truyền nhiễm có thể chịu các mức phạt như phạt tiền đến 10 nghìn đôla Mỹ, bị tù 6 tháng, tước thẻ thường trú, cấm nhập cảnh…

Tương tự, Nhật Bản và Trung Quốc cũng áp dụng các biện pháp xử lý nghiêm với các trường hợp cố tình giấu bệnh, không thực hiện cách ly theo quy định. Có thể thấy, những hành vi ứng xử vi phạm quy tắc đạo đức, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến cộng đồng là điều mà không nước nào chấp nhận. Luật pháp được áp dụng để ngăn ngừa, răn đe những hành vi chỉ lo bảo toàn lợi ích trước mắt của cá nhân mà xâm hại nghiêm trọng đến lợi ích cộng đồng.

Có thể thấy đó là những ý kiến xác đáng, bởi những hành vi vi phạm nguyên tắc đạo đức và pháp luật, xâm hại lợi ích cộng đồng rõ ràng cần phải bị phê phán, xử lý nghiêm, nhưng cũng không ai được phép lợi dụng những chuyện này để tung tin thất thiệt, sai trái, gây bất ổn cho xã hội. Cách suy nghĩ và cách ứng xử như vậy chắc chắn sẽ góp phần ngăn ngừa những bức xúc đi quá giới hạn của đám đông khi tiếp nhận một thông tin nhạy cảm, đồng thời lan tỏa lối ứng xử chuẩn mực.

Rõ ràng, thái độ, ứng xử của mỗi cá nhân trong rất nhiều vấn đề có mối quan hệ chặt chẽ với cộng đồng. Bảo vệ những giá trị chung và sự an toàn của cộng đồng cũng là bảo vệ lợi ích của mỗi cá nhân và gia đình. Đơn cử như nếu ta giành lấy sự tiện lợi về mình, say rượu mà vẫn lái xe sẽ tạo ra nguy cơ gây mất an toàn cho xã hội. Trốn cách ly, nhờ người khác đi cách ly thay… là tiếp tay tạo ra một cộng đồng không an toàn – nguy cơ quay lại đe dọa chính tính mạng của bản thân và gia đình chúng ta.

Ai đó đã nói: “Thiên tai, dịch bệnh là phép thử để con người quay lại lựa chọn yêu thương và tử tế với nhau!”. Điều này rõ ràng chỉ có thể có được khi chúng ta cùng chung nhận thức đúng đắn, sâu sắc về trách nhiệm công dân và lợi ích quốc gia, bổn phận cá nhân và trách nhiệm với cộng đồng. Ngoài việc mỗi người tự phát huy, làm một hạt nhân tích cực thì tuyên truyền và tuyên truyền mạnh mẽ cũng sẽ góp phần thúc đẩy ý thức cá nhân với cộng đồng ngày một cao hơn.

Trách Nhiệm Xã Hội Của Cá Nhân Và Yêu Cầu Nâng Cao Trách Nhiệm Này Trong Điều Kiện Kinh Tế Thị Trường Ở Việt Nam Hiện Nay / 2023

Từ góc độ lý luận, đã có rất nhiều cách hiểu khác nhau về trách nhiệm xã hội nói chung, trách nhiệm xã hội của cá nhân nói riêng. Mỗi quan điểm này lại có một cách tiếp cận và những điểm hợp lý riêng. Về mặt nội hàm, thuật ngữ trách nhiệm được hiểu là: trách nhiệm bao giờ cũng gắn liền với con người, bị quy định bởi những nhu cầu phát triển của đời sống con người và về thực chất, đó chính là khả năng nhận thức về bổn phận, nghĩa vụ và hậu quả do những hành động của bản thân con người đưa lại. Do đó, hiểu một cách chung nhất, trách nhiệm là khái niệm của đạo đức học và luật học, nói lên một đặc trưng của nhân cách trong việc thực hiện nghĩa vụ do xã hội đề ra. Về phương diện thuật ngữ, trách nhiệm, khi gắn liền với nội dung xã hội hóa, mở rộng phạm vi ứng dụng và thực thi ra toàn xã hội, thường được hiểu là ; còn khi gắn với vai trò, nhận thức và hành vi của từng cá nhân thì được hiểu là trách nhiệm xã hội của cá nhân. Do vậy, xét về bản chất, những khái niệm này có nội hàm tương đương như nhau. Từ đây, có thể đưa ra một cách định nghĩa chung về khái niệm này như sau:

Trách nhiệm xã hội, theo nghĩa hẹp, được hiểu là bổn phận của cá nhân cũng như của cộng đồng xã hội đối với những quyết định và hành động nhằm làm tăng nghĩa vụ và quyền lợi đối với mỗi thành viên trong xã hội. Trách nhiệm xã hội còn được coi là trách nhiệm đạo đức của mỗi cá nhân trong việc giải quyết vấn đề chung, được thể hiện thông qua các yếu tố, như sự tôn trọng luật pháp, trách nhiệm với môi trường sống, trách nhiệm trong mối quan hệ giữa các thành viên trong cộng đồng, v.v.. Tuy mang ý nghĩa là bổn phận nhưng về bản chất, trách nhiệm xã hội là một sự tự nguyện, đứng trên trách nhiệm luật pháp với ý nghĩa điều chỉnh các hành vi của cá nhân trước và trong khi hoạt động, chứ không phải là tiêu chí đánh giá cá nhân sau khi hoàn tất hoạt động của mình. Chính vì vậy, trách nhiệm xã hội có thể bị phủ định trong trường hợp nó kiềm chế hoạt động của cộng đồng, và ngược lại, nó có thể được khẳng định khi mang ý nghĩa trách nhiệm trong hoạt động, tức là mang lại nhiều lợi ích đối với các thành viên cũng như cho cả xã hội.

Tuy nhiên, trách nhiệm xã hội không đơn thuần chỉ là trách nhiệm của mỗi cá nhân trước những vấn đề chung. Chúng ta đều biết rằng, mỗi cá nhân chỉ tồn tại thực sự trong một xã hội nhất định, tồn tại trong quan hệ với những cá nhân khác và như C.Mác đã nói, ” trong tính hiện thực của nó bản chất con người là tổng hòa những “quan hệ xã hội” “. Do vậy, mỗi cá nhân, trong quá trình hoạt động (lao động) của mình, sẽ tự điều chỉnh bản thân mình theo hướng hoạt động có trách nhiệm, làm cho hoạt động của mình phù hợp với các lợi ích của xã hội. Đồng thời, trách nhiệm xã hội không chỉ đơn thuần mang ý nghĩa là những đòi hỏi, yêu cầu của xã hội đối với cá nhân (nghĩa vụ xã hội của cá nhân), mà còn bao hàm cả những đòi hỏi, yêu cầu của cá nhân (quyền của cá nhân) đối với xã hội.

Do vậy, trách nhiệm xã hội – đó chính là cá nhân có nghĩa vụ, có trách nhiệm đối với xã hội và ngược lại, xã hội cũng có nghĩa vụ và trách nhiệm đáp ứng các quyền lợi của cá nhân. Xét về thực chất, đó chính là quyền và nghĩa vụ của cá nhân đối với xã hội và của xã hội đối với mỗi cá nhân. Chính vì vậy, trách nhiệm xã hội còn bao hàm cả trách nhiệm của toàn thể xã hội trong việc đảm bảo sự hoạt động của cá nhân mỗi con người trong hoạt động thực tiễn, trong mối quan hệ nhân quả với những cá nhân khác trong xã hội. Đây là cách hiểu trách nhiệm xã hội theo nghĩa rộng, và nó được thể hiện ở chỗ, xã hội cần xây dựng một cơ chế xã hội, một hiện thực xã hội rõ ràng, có đủ sức mạnh cần thiết để tạo môi trường cho các cá nhân thực hiện và nâng cao trách nhiệm của mình trước cộng đồng. Do vậy, trách nhiệm xã hội được thể hiện ở việc xây dựng một hệ thống giáo dục vững chắc để đào tạo, nâng cao ý thức trách nhiệm của mỗi cá nhân, làm cho họ có tinh thần trách nhiệm và nhận thức một cách đúng đắn, đầy đủ nhất về trách nhiệm cũng như nghĩa vụ xây dựng xã hội, nghĩa vụ đối với các mối quan hệ xung quanh mình để không xâm hại đến lợi ích của xã hội cũng như của các cá nhân khác.

Thông qua hoạt động thực tiễn và quá trình tham gia vào các mối quan hệ xã hội, mỗi cá nhân dần dần lĩnh hội được những yêu cầu, chuẩn mực đạo đức của xã hội, biến những yêu cầu, chuẩn mực ấy thành những hiểu biết của riêng mình, từ đó hình thành nhận thức đạo đức của mỗi cá nhân. Khi những yêu cầu, chuẩn mực đạo đức đã được lĩnh hội trở nên phù hợp với những nhu cầu phát triển của cá nhân và cộng đồng, nhận thức về trách nhiệm và hành vi có trách nhiệm với tư cách biểu hiện của hành vi có đạo đức sẽ dần được hình thành. Khi nhận thức và hành động có trách nhiệm trở thành một thói quen tự nhiên trong hoạt động của mỗi cá nhân sẽ dẫn đến trách nhiệm đạo đức. Có trách nhiệm đạo đức, con người sẽ tự giác hành động, làm theo lẽ phải, biết lựa chọn đúng sai, nhận thức được cái nên làm, phải làm vì sự phát triển chung của cả cộng đồng. Khi thực hiện trách nhiệm đạo đức và hoàn thành trách nhiệm đạo đức có nghĩa là bản thân mỗi cá nhân đã đem lại hạnh phúc cho người khác và nhất là cho chính bản thân mình. Đồng thời, khi thực hiện trách nhiệm đạo đức một cách tự nguyện, tự giác, con người sẽ luôn cảm thấy được sự thanh thản trong tâm hồn, cảm thấy hạnh phúc. Chính điều này càng thôi thúc con người hành động tốt hơn, hướng đến điều thiện nhiều hơn và mong muốn đem lại hạnh phúc cho những người khác, cho cộng đồng nhiều hơn.

Từ phương diện trách nhiệm xã hội của cá nhân, trách nhiệm của con người có nội dung khách quan và nội dung này, suy đến cùng, do những yêu cầu của xã hội quy định. Việc đưa ra những yêu cầu, quy định, quy tắc, điều luật này của xã hội chính là để tạo ra một cơ chế hoạt động của xã hội mà mỗi cá nhân, với tư cách thành viên trong xã hội, phải nhận thức, thấu hiểu và tuân thủ nghiêm ngặt nhằm đảm bảo sự phát triển bền vững cho xã hội. Hoạt động của con người càng đáp ứng đầy đủ các yêu cầu của xã hội thì nội dung của trách nhiệm xã hội càng phong phú, đa dạng. Việc ý thức một cách sâu sắc những yêu cầu mang tính quy luật đó sẽ cho phép con người quyết định và lựa chọn hành động, hành vi một cách đúng đắn hơn, có trách nhiệm hơn. Đồng thời, sự phát triển của xã hội và lịch sử nói chung chỉ có thể diễn ra bình thường, lành mạnh, đi đúng quy luật khi mỗi cá nhân tự giác nhận thức được mối quan hệ cá nhân – xã hội. Do vậy, xét về khía cạnh lợi ích, vai trò và chức năng của trách nhiệm xã hội thể hiện ở chỗ, nó có thể kiềm chế và kích thích con người trong mọi hành động, góp phần điều chỉnh hệ thống các nhu cầu của con người trên cơ sở của sự thống nhất lợi ích. C.Mác và Ph.Ăngghen cho rằng, “chừng nào con người còn ở trong xã hội hình thành một cách tự nhiên, do đó chừng nào sự chia cắt giữa lợi ích riêng và lợi ích chung, do đó chừng nào còn có sự phân chia hoạt động còn được tiến hành không phải một cách tự nguyện mà một cách tự nhiên thì chừng đó hành động của bản thân con người sẽ trở thành một lực lượng xa lạ, đối lập với con người, và nô dịch con người, chứ không phải bị con người thống trị”(1). Các ông còn nhấn mạnh: “Nếu như lợi ích đúng đắn là nguyên tắc của toàn bộ đạo đức thì do đó cần ra sức làm cho lợi ích riêng của con người cá biệt phù hợp với lợi ích của toàn thể loài người”(2). Điều này chỉ có thể thực hiện được khi mỗi cá nhân luôn có ý thức về trách nhiệm xã hội và năng lực chịu trách nhiệm đối với mỗi hoạt động của bản thân mình. Khi mọi người đều sống một cách có trách nhiệm với nhau và ý thức được sự cần thiết phải hợp tác trong các quan hệ xã hội thì ở họ, tất yếu sẽ nảy sinh sự tương trợ nhau, quan hệ bình đẳng và công bằng đối với nhau. Do vậy, hiểu một cách đầy đủ, trách nhiệm xã hội của cá nhân chính là năng lực tự xác định lợi ích hoặc tác hại đối với người khác, đối với toàn xã hội do những hành động của mình.

Ngày nay, quá trình hiện đại hóa và yêu cầu đổi mới xã hội diễn ra trên quy mô toàn cầu đã và đang làm cho trách nhiệm của con người được nâng cao hơn bao giờ hết. Những nhân tố cơ bản nhất quy định quá trình hiện đại hóa xã hội, như kinh tế thị trường, tiến bộ khoa học – công nghệ, dân chủ hóa, toàn cầu hóa…, đang tạo ra những điều kiện, những đảm bảo ngày một tốt hơn cả về vật chất lẫn tinh thần cho sự phát triển trách nhiệm xã hội của mỗi cá nhân. Những nhân tố này đang thúc đẩy mạnh mẽ, nhưng cũng đặt ra những thách thức to lớn đối với sự phát triển trách nhiệm xã hội nói chung, trách nhiệm xã hội của cá nhân nói riêng. Ở Việt Nam hiện nay, khi nền kinh tế nước ta đang từng bước hội nhập với nền kinh tế thế giới, nhất là sau khi chúng ta gia nhập WTO, cùng với những thuận lợi, những cơ hội phát triển, chúng ta đang phải đối diện với hàng loạt thách thức và những điều kiện ràng buộc đối với mọi mặt của đời sống xã hội và con người, thì vấn đề trách nhiệm xã hội và những yêu cầu thực hiện trách nhiệm xã hội lại càng mang một ý nghĩa quan trọng và cần thiết. Giải quyết một cách hợp lý những đòi hỏi này của quá trình đổi mới sẽ là một bước tiến mạnh và vững chắc để chúng ta thực hiện mục tiêu phát triển xã hội hài hòa và bền vững.

Sau hơn hai mươi năm tiến hành đổi mới đất nước, nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa của nước ta đang từng bước được xác lập và hoàn thiện. Kinh tế thị trường cùng với những thành tựu to lớn đã đạt được trên các lĩnh vực kinh tế, chính trị, văn hóa, giáo dục… đã tạo ra môi trường kinh tế – xã hội và điều kiện thuận lợi cho mỗi cá nhân rèn luyện, phát huy năng lực của bản thân, hình thành những giá trị tự thân, thích ứng ngày càng tốt hơn những đòi hỏi của xã hội. Kinh tế thị trường luôn đề cao lợi ích của cá nhân và về thực chất, là đề cao trách nhiệm của cá nhân, trước hết là trách nhiệm với lợi ích kinh tế. Nhờ đó, tinh thần, ý thức trách nhiệm đạo đức và năng lực chịu trách nhiệm đạo đức của cá nhân cũng được nâng lên. Tuy nhiên, những mặt trái của nền kinh tế thị trường cũng tác động tiêu cực đến tất cả mọi lĩnh vực của đời sống xã hội, đặc biệt là lĩnh vực đạo đức, trong đó có vấn đề thực hiện trách nhiệm xã hội.

Có thể nói, không chỉ những mặt tích cực, mà cả những mặt tiêu cực của kinh tế thị trường, của quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước đều đặt ra những yêu cầu cụ thể về trách nhiệm xã hội của cá nhân, của các doanh nghiệp và toàn xã hội khi tham gia vào đời sống kinh tế – xã hội. Những yêu cầu đó là:

– Thứ nhất, trong lĩnh vực kinh doanh, việc tối đa hóa lợi ích cá nhân, pháp nhân là yêu cầu quan trọng của hoạt động kinh tế trong điều kiện kinh tế thị trường. Nói cách khác, đặc trưng bản chất của kinh tế thị trường là kinh doanh với sự điều tiết của nguyên tắc chi phí nhỏ – lợi nhuận lớn. Khi các chủ thể kinh doanh bị chính yếu tố lợi nhuận chi phối tất sẽ dẫn đến hành động bất chấp mọi thủ đoạn để đạt được lợi ích cho cá nhân mình, như cạnh tranh không lành mạnh, vi phạm pháp luật, vi phạm các yêu cầu về bảo vệ môi trường… Điều này đồng nghĩa với việc các chủ thể kinh doanh chối bỏ không chỉ nghĩa vụ, mà cả quyền thực hiện trách nhiệm xã hội. Do đó, trách nhiệm xã hội trong kinh doanh là yêu cầu cần phải được đặt ra để buộc các chủ thể kinh doanh, khi tham gia thị trường không chỉ tự giác, mà còn tự nguyện tuân thủ các nguyên tắc thị trường, biến việc thực hiện nguyên tắc thị trường thành nhu cầu tinh thần, đạo đức.

– Thứ hai, trong lĩnh vực đạo đức xã hội, kinh tế thị trường đề cao tự do cá nhân, là môi trường làm nảy sinh chủ nghĩa cá nhân, chủ nghĩa cơ hội. Đây chính là nguyên nhân dẫn đến tình trạng suy thoái đạo đức, tệ sùng bái đồng tiền, coi đồng tiền là thước đo đánh giá giá trị của bản thân và của những người khác. Cũng vì thế mà mỗi người chỉ biết đến lợi ích của bản thân mình mà quên đi trách nhiệm đối với những người xung quanh, trách nhiệm đối với xã hội. Lợi ích cá nhân, tâm lý làm giàu nhanh, làm giàu bằng bất cứ giá nào đã dẫn đến hiện tượng nhiều chủ thể kinh tế coi thường kỷ cương, phép nước, lừa đảo, tham ô, tham nhũng, lương tâm và danh dự ngày càng mờ nhạt dần. Do vậy, giáo dục ý thức trách nhiệm và thực hiện trách nhiệm xã hội cần phải được đặt ra như một yêu cầu tất yếu đối với mọi cá nhân, mọi tổ chức và toàn thể xã hội.

– Thứ ba, cùng với những thành quả to lớn về phương diện kinh tế – xã hội, trong những năm qua, chúng ta cũng đã vấp phải không ít vấn đề gây cản trở lớn đối với sự phát triển của đất nước, đặc biệt là về phương diện giá trị, bản sắc dân tộc. Một trong những nguy cơ của toàn cầu hóa là sự hòa tan các nền văn hóa vào một nền văn hóa chung, duy nhất theo mô hình phương Tây, hay là sự phương Tây hóa các nền văn hóa. Điều này có thể làm mất đi tính đa dạng của những giá trị truyền thống, làm tiêu tan bản sắc riêng có của từng dân tộc, từng quốc gia. Sự du nhập lối sống ngoại lai trong quá trình hội nhập quốc tế có thể khiến cho nhiều giá trị truyền thống tốt đẹp bị mai một, bị đồng hóa, bị hòa tan bởi các giá trị văn hóa ngoại lai, xa lạ. Những biểu hiện tiêu cực của kinh tế thị trường đến đời sống tâm lý, lối sống, phong cách tư duy của các tầng lớp trong xã hội,… đang thực sự trở thành những vấn đề nóng bỏng. Do vậy, trong xu thế giao lưu, hội nhập toàn cầu hiện nay, xây dựng bản lĩnh văn hóa Việt Nam là vấn đề mang tính sống còn trong việc bảo vệ và giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc. Ý thức sâu sắc tầm quan trọng của vấn đề này, tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ X, Đảng ta đã khẳng định chủ trương: “tiếp tục phát triển sâu rộng và nâng cao chất lượng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc… Xây dựng và hoàn thiện giá trị, nhân cách con người Việt Nam, bảo vệ và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa, hội nhập kinh tế quốc tế. Bồi dưỡng các giá trị văn hóa…, đặc biệt là lý tưởng sống, lối sống, năng lực trí tuệ, đạo đức và bản lĩnh con người Việt Nam”(3).

Đứng trước hiện thực này, yêu cầu đặt ra là trách nhiệm của mỗi cá nhân, hay rộng hơn nữa, trách nhiệm của cả cộng đồng, trách nhiệm xã hội của một quốc gia, một dân tộc nhất định phải được thể hiện như thế nào đó để vừa thúc đẩy quá trình phát triển trong sự hội nhập với cộng đồng thế giới, vừa phải đảm bảo việc bảo tồn và phát huy những giá trị truyền thống, bản sắc dân tộc và khẳng định được bản lĩnh của mình trước nguy cơ đồng hóa. Đòi hỏi cần quan tâm chính là vấn đề giáo dục và phát huy truyền thống dân tộc, giáo dục ý thức, trách nhiệm công dân, trách nhiệm với Tổ quốc. Những thay đổi của đời sống kinh tế – xã hội, sự phát triển với tốc độ vũ bão của khoa học và công nghệ cùng với quá trình đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước trong bối cảnh toàn cầu hóa không những không làm giảm đi vai trò của trách nhiệm xã hội mà trái lại, còn làm cho vai trò của nó ngày càng tăng và dần trở thành yếu tố không thể thiếu.

Có thể nói rằng, sự nghiệp đổi mới và phát triển đất nước có thành công hay không và mục tiêu đến năm 2020 đưa nước ta cơ bản thành một nước công nghiệp theo hướng hiện đại có thực hiện được hay không phụ thuộc phần lớn vào việc phát huy nội lực của đất nước, trong đó phát huy trách nhiệm của mỗi cá nhân, của toàn xã hội là một yếu tố hết sức quan trọng. Thực hiện trách nhiệm xã hội đòi hỏi mỗi người cần phải đặt lợi ích quốc gia, dân tộc lên trên lợi ích bản thân, tôn trọng những chuẩn mực đạo đức, tự giác tuân thủ pháp luật. Chính vì vậy, để mỗi cá nhân thể hiện đầy đủ trách nhiệm xã hội của mình thì vấn đề quan trọng là phải tạo ra một cơ chế xã hội đủ mạnh để giáo dục, khuyến khích tinh thần trách nhiệm trong mỗi con người, làm cho họ nhận thức đầy đủ, rõ ràng trách nhiệm của mình trong công cuộc xây dựng và phát triển cộng đồng, phát triển xã hội. Điều này không nằm ngoài yêu cầu thực hiện một cách đồng bộ và nhất quán các giải pháp kinh tế, pháp luật và giáo dục trách nhiệm xã hội. Công việc này không chỉ là trách nhiệm của mỗi cá nhân hay tổ chức, mà còn là trách nhiệm của cả cộng đồng, cả xã hội.

(*) Thạc sĩ, Viện Triết học, Viện Khoa học xã hội Việt Nam.

([1]) C.Mác và Ph.Ăngghen. Toàn tập, t.3. Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội, 1995, tr.47.

(2) C.Mác và Ph.Ăngghen. Sđd., t.2, tr.199 – 200.

(3) Đảng Cộng sản Việt Nam. Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ X. Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội, 2006, tr.106..

Khi Lợi Ích Cá Nhân Và Xã Hội Mâu Thuẫn, Cá Nhân Phải Có Trách Nhiệm Gì? Câu Hỏi 376862 / 2023

Lợi ích hình thành trên cơ sở nhu cầu của con người trong hoạt động. Bất kể một hoạt động nào của con người cũng nhằm thỏa mãn những nhu cầu nhất định, khi xuất hiện nhu cầu, đồng thời là khi con người hình thành nên động cơ lợi ích. Cho nên, có thể hiểu lợi ích chính là sự thỏa mãn nhu cầu của con người, là nhu cầu được đáp ứng. Tuy nhiên, trong hoạt động, con người không làm với tư cách là một cá nhân riêng lẻ, mà luôn thực hiện trong mối quan hệ với cộng đồng xã hội. Do đó, thực chất quan hệ xã hội dù được xem xét ở bất cứ lĩnh vực nào đi nữa, cũng là quan hệ lợi ích, là quan hệ giữa người với người trong hoạt động nhằm thỏa mãn nhu cầu của mình. Chính từ đó, hình thành nên các lợi ích khác nhau, có lợi ích cá nhân, có lợi ích tập thể, có lợi ích xã hội. Các lợi ích có thể tương hợp, đồng thuận, có thể mâu thuẫn, xung đột với nhau tùy thuộc vào việc giải quyết và đáp ứng nhu cầu ở mỗi điều kiện, hoàn cảnh lịch sử cụ thể.

Đạo đức xã hội là hệ thống các chuẩn mực giá trị, các nguyên tắc điều chỉnh nhận thức, thái độ, hành vi của con người dựa trên cơ sở cùng chung lợi ích của các thành viên trong xã hội, là kết quả của việc giải quyết các quan hệ lợi ích, mà mấu chốt là quan hệ giữa lợi ích cá nhân và lợi ích xã hội, là sự thừa nhận và thực hiện một cách tự nguyện, tự giác các quan hệ lợi ích giữa các cá nhân trong xã hội. Theo đó, thực chất quan hệ giữa lợi ích cá nhân và đạo đức xã hội là sự tác động qua lại giữa nhu cầu cá nhân đa dạng, phong phú, thường xuyên vận động, biến đổi với đạo đức được coi là một phương thức điều chỉnh quan hệ lợi ích. Dĩ nhiên, đạo đức xã hội chỉ là một trong nhiều phương thức điều chỉnh, bên cạnh đó còn có các phương thức điều chỉnh bằng luật pháp và các thiết chế khác.

Trong điều kiện phát triển kinh tế thị trường hiện nay đang có sự xung đột lớn giữa lợi ích cá nhân và đạo đức xã hội. Tuy nhiên, chúng ta không nên áp đặt, tuyệt đối hóa mặt đối lập mà phải tìm ra điểm tương đồng, có phương thức tác động phù hợp để giải quyết hài hòa mối quan hệ này, làm cho cả lợi ích cá nhân chính đáng và đạo đức xã hội đồng thời phát triển.

Bạn đang xem bài viết Tự Giác Thực Hiện Trách Nhiệm Cá Nhân Với Cộng Đồng / 2023 trên website 3mienmoloctrungvang.com. Hy vọng những thông tin mà chúng tôi đã chia sẻ là hữu ích với bạn. Nếu nội dung hay, ý nghĩa bạn hãy chia sẻ với bạn bè của mình và luôn theo dõi, ủng hộ chúng tôi để cập nhật những thông tin mới nhất. Chúc bạn một ngày tốt lành!